Ik vind parels, overal. Pak ze op en bekijk ze van alle kanten. Doop ze in een beetje inkt.
René schrijft verhalen, columns en gedichten

Solange


Ze is met een grote vogel gekomen en daarna met van die lange dingen. Toen was ze hier. Overbodig zegt de tolk dat hij vermoedt dat het om een vliegtuig en treinen moet gaan. De man naast haar in de vogel had de paspoorten in zijn bezit. Ze heeft ze niet ingekeken. Ik vraag haar wie die man was. Ze kijkt naar beneden. Als ik doorvraag over de man blijft ze staren naar haar schoot. Ze neemt hem en eventuele anderen in bescherming. Hoewel ik blijf hameren op het feit dat leugens keihard worden afgestraft, zwijgt ze in alle toonaarden.

Als vrijwilliger bij Vluchtelingenwerk wil ik haar zo goed mogelijk voorbereiden op het alles beslissende nader gehoor bij de IND. Ik kijk haar recht aan: 'Over vier dagen gaat het erom spannen. Besef goed dat ze in Zevenaar geen gaten in je verhaal accepteren!' Haar bloeddoorlopen ogen. Lees angst. Voel haar angst. Ze kijkt weg. De stevige vrouw tegenover mij lijkt ouder dan de vermelde leeftijd op het formulier. Ze moet een hoop meegemaakt hebben.

'Waar kende u de man van?'

Ze is doodsbang dat ze onheil over zichzelf afroept. Benin, het land van de voodoo, het heeft haar in zijn macht. Ik geef niet op. Ik wil mezelf in de spiegel aan kunnen kijken en zeggen dat ik er alles aan gedaan heb.
Ik recht mijn rug. Haar lage voorhoofd, het korte kroeshaar.

'Dus u kende hem niet?'

Ze heeft geen besef wat een vliegticket wel niet kost. Volgens haar was de man gewoon aardig en deed hij dit voor haar. Of acteert ze erg goed?

Ik zet door: 'Wie was die man?'

De vragende blik van Solange. Ze kruipt bijna in de telefoon. Alsof ze vermoedt dat de tolk erin zit. Vraagt zich af waar toch die prettige stem vandaan komt. Blij met de herkenning van bekende klanken, verwonderd over zoveel techniek. De eerste en de derde wereld komen samen. Ik heb even gevoelens van schaamte.
Na de vertaling van de tolk zwijgt Solange. Ze blijft staren naar de intercom.

'Je mag niet liegen,' zeg ik met iets teveel woede in mijn stem.

Solange kijkt naar beneden.
'Hoe zag de man eruit?'

'Solange, besef alsjeblieft dat je in Nederland bent. Je krijgt hier maar één kans!' De emotie wurmt zich door mijn woede heen.

Ik weet dat er typisch westerse vragen in Zevenaar op haar afgevuurd zullen gaan worden. Geboortedocumenten? Nog nooit van gehoord. Diploma's van school? Ze heeft wellicht onder een boom les gekregen. In het document dat twee dagen eerder is opgemaakt in Ter Apel, lees ik dat ze zeven juli geboren is. Het had maar zo gekund dat er standaard de eerste van januari zou staan, bij gebrek aan informatie. Ze komt uit een primitief stukje Afrika, het Nederland van vele eeuwen geleden. Na drie jaar 'lagere school' was ze thuis harder nodig. Op een klein marktje moest ze haar moeder helpen in de verkoop. Iets met limonade en lokaal etenswaar. Ik zie lemen hutten voor me. Licht riet als daken. Een geluk dat ik in Malawi ben geweest. Het maakt inleven zoveel makkelijker.

'Dus je had de man nooit eerder gezien?'

Hoe kan Solange me uitleggen door welke landen ze gereisd is? Eigenlijk wordt het mij nu pas pijnlijk duidelijk dat ze analfabeet is. Om nog maar te zwijgen van vreemde talen onderweg. Er is weinig van dit reisverhaal te maken. Natuurlijk heeft ze geen enkel treinkaartje of ticket. Solange plukt aan een stukje stof van haar T-shirt. En blijft zwijgen. Ik kan haar angst haast ruiken. Ik doe een laatste poging. Ik zet de joker in.

'Hier in Nederland hoef je niet bang te zijn voor de voodoo!'

Als door een wesp gestoken, kruipt ze helemaal in elkaar.

Ik zucht. Heb met haar te doen.

Mijn gedachten gaan naar haar toekomst. Ze zal de hoge kosten terug moeten betalen aan de mensensmokkelaar. Ik zie haar maar moeilijk voor me achter de ramen. Ik vrees een luguber circuit. Ik denk aan bizarre perversiteiten op een zolderkamertje ergens in een oude woonwijk. Dat ze nauwelijks daglicht zal zien. Ik word misselijk van mijn eigen gedachten. Een collega leerde mij een paar weken geleden dat alles wat je kunt verzinnen ook bestaat. Ik schrijf de code 'B9' op het formulier voor in haar dossier. De code voor signalering van mogelijke mensenhandel. Ik kan niet anders dan er het beste van hopen.















10-11-2016